Kamuli, een arme nederzetting in Oeganda, heeft een belangrijke regiofunctie. Het ligt tegen de grens met Tanzania, in “the middle of nowhere” in het Rakai district, een achtergebleven gebied in Oeganda. In 1994 vestigen zich hier vluchtelingen na de genocide in Rwanda.

In 2005 richten zij een klein schooltje op met klaslokalen van leem en golfplaten. De lokale vrouwengroep is daar de drijvende kracht achter. Na 2017 komt met de steun van donateurs uit Nederland een echt schoolcomplex in zicht!
Tijdens de coronacrisis was de school gesloten, maar kon er worden doorgebouwd zodat het werk eind 2021 klaar was. Met de nieuwe school is ook de watervoorziening voor het hele dorp verbeterd. Gedurende de coronaperiode helpt Mirembe o.a. met het inkopen van voedsel en het doorbetalen van de salarissen van de leerkrachten van de gesloten school.

Trots schreef het schoolhoofd in januari 2022 dat alle leerlingen weer terug waren en geen van de meisjes zwanger was geworden, mede dankzij hun voorlichting.
Wel meldden zich al snel 64 extra leerlingen van naburige, gesloten scholen!

In de loop van 2022, enkele maanden na het hervatten van het onderwijs, begonnen leerlingen echter weg te blijven. Armoede en honger heersten in de regio. Dit blijkt een structureel probleem en werd de aanleiding voor het Twee-Generatieproject.

Nooit meer met een lege maag naar school!

Dat is de droom van alle ouders en kinderen in Kamuli.
Noodhulp is geen oplossing. Daar is structurele verandering voor nodig, voor en vooral
door de mensen zelf.
Dat is de kracht van de Twee-Generatie (2-G) benadering; ouders, met name de moeders,
worden betrokken in de aanpak.
Samen met de leerlingen, kinderen van groep 4-5-6, maken zij plannen voor de toekomst
van hun eigen gezin. Zij krijgen gezamenlijk onderricht, instructies en begeleiding in de
uitvoering van hun plannen.

Vrouwen de spil van de verandering

De actieve lokale vrouwengroep o.l.v. de onderwijzeres Mrs. Josephine Kalanzi, speelt een
grote rol. Deze Kyabiwa Bakyale Twezimbe Women Group maakt haar naam waar: ‘vrouwen
zijn gegeven om ons op te bouwen’ of vrij vertaald: vrouwen staan aan de basis van het
leven. Zij staan niet alleen aan de wieg van deze basisschool, maar zorgen er ook voor dat
alleenstaande vrouwen uit de omgeving, zonder schoolgaande kinderen, in het 2-G project
kunnen deelnemen.

De African Rural University (ARU) biedt met de ‘two-generation approach’ als
uitgangspunt, trainingen ‘op maat’ voor schoolgemeenschappen.
Het doel is het doorbreken van de lokale armoedespiraal. De maatschappelijk werkers van
de ARU begeleiden het hele proces.

Na de voorcursus in januari ‘23 start de training van de leraren. De instructies van leerlingen
en ouders volgt in de maanden daarna. In juni van dat jaar startte het werk op het land en in
de tuinen.
De kosten voor het totale project inclusief de deelprojecten, zijn voor de eerste twee jaar: €
28.500.- ; voor het derde jaar: € 15.847,-
Het programma wordt drie jaar ondersteund door Mirembe voor 70% en Wilde Ganzen doneert 30%.
Daarna moeten de mensen van Kachica op eigen kracht door kunnen gaan.

De aanpak blijkt na twee jaar succesvol!
De zelfredzaamheid van de hele dorpsgemeenschap verbetert.

In totaal zijn er na twee jaar 146 leerlingen en 190 ouders actief in het land- en tuinbouwproject. De leerlingen van de voorgaande projectjaren worden via huisbezoeken verder gevolgd en begeleid.
Van de 270 huishoudens heeft nu 65% een hoger inkomen en voor 55% is de voedingssituatie verbeterd. 40 Gezinnen produceren nu genoeg om producten te kunnen verkopen.
De school krijgt 70% meer schoolbijdragen binnen dan voorheen.

Lees de verhalen over het eerste en tweede jaar.
Het derde jaar startte in juni 2025.

De klimaatverandering verstoort de seizoenen in deze al droge streek. Onvoldoende land- en tuinbouwopbrengsten en honger werden structureel en beheersen de regio. De coronacrisis vergrootte de armoede.
Leerlingen komen met een lege maag naar school of blijven thuis. Ouders kunnen geen schoolgeld meer bijdragen.
De situatie verslechtert in 2021.

Tijdens de contactdag van Wilde Ganzen in 2022 maken bestuursleden van Mirembe kennis met vertegenwoordigers van de African Rural University (ARU, www.aru.ac.ug) en hun twee-generatie aanpak. Op verschillende locaties in zuidwest-Oeganda worden ouders en kinderen direct betrokken bij land- en tuinbouwonderwijs op de scholen. Dat is dan een vast onderdeel van het leerplan op school. Met als uitgangspunt: de mensen doen het zelf! .
Het doel is de lokale sociaaleconomische situatie te verbeteren en gaat uit van de aanwezige situatie en mogelijkheden.

Deze aanpak blijkt het antwoord op de problemen van de Kachica gemeenschap.

Voor de training van de leraren, de vertegenwoordigers van de vrouwengroep, de ouder en de lokale overheid waren 10 mensen in januari 2023 te gast op de African Rural University (ARU). De door de Uganda Rural Development and Training Programme (URDT) op maat gemaakte cursus blijkt een groot succes.

Het gedetailleerde verslag vindt u HIER (Engels)

Het programma, afgestemd op de lokale mogelijkheden, wordt bij de uitvoering gedurende drie jaar begeleid door de trainers van ARU. Zij doen in de gemeenschap een voormeting (Engels) en zullen na afronding een evaluatieonderzoek doen. Lees hier meer over de start. 

Het Twee-Generatieproject startte juni 2023, medio 2026 eindigt het derde van dit meerjarenproject.

Een moderne school is niet vanzelfsprekend.

De eerste prioriteit van het 2-G project ligt bij de verbetering van de sociale en economische situatie van de kinderen en hun families.
Daarnaast heeft de schoolleiding zelf ondersteuning nodig in het verbeteren van hun leidinggevende capaciteiten.

Een transparante en up-to-date professionele administratie is noodzakelijk om goed leiding te kunnen geven aan de school en al deze programma’s.
Hiervoor is een ervaren coach uit de regio aangetrokken.
Mr. Godfrey Bukenya studeerde o.m. in Wageningen en blijkt een toegewijde coach van de schoolleiding en trainer van de leraren. Ook in het derde jaar blijft hij zijn diensten verlenen.

Overige deelprogramma’s en projecten

Onderstaande deelprojecten zijn uitbreidingen van het 2-G project.

A. Water

Bij de start van de bouw wordt water op grote diepte aangeboord en een grote tank met pomp geplaatst op het door de gemeenschap beschikbaar gesteld stukje grond naast het schoolterrein. Via de zwaartekracht worden de tanks op school gevuld en een tappunt in het dorp aangesloten.

A-1. Onderhoud en vervanging.

In 2025 blijken drie van de zes watertanks te lekken en zijn aan vervanging of reparatie toe.

A-2. Irrigatie van de schooltuin.

Droogte en de lagere ligging van de tuin maakt een aansluiting op het watersysteem van de school noodzakelijk en mogelijk.

A-3. Zonnepanelen

Dit voor de waterpompen. De aanwezige pomp kan vaker draaien, maar meer water oppompen vergt meer elektra. Elektra van het net is erg duur.

B. ICT Onderwijs

Naast de standaardvakken en lessen in land-, tuinbouw en veeteelt, wil de school graag ICT-onderwijs gaan aanbieden om hun leerlingen voor te bereiden op de moderne maatschappij.
Digitale presentatiebenodigdheden worden ook voor ander onderwijs gebruikt en zijn opgenomen in het budget van het laatste jaar van het Twee-Generatie Project.
De school heeft een eigen Wifi-voorziening voor toegang op het World Wide Internet.

Aansluitkosten en het abonnement voor de eerste twee jaar zijn in de 2-G begroting opgenomen. Leraren krijgen voorlopig gratis Wifi gebruik. Extra computers en tablets zijn een volgende stap.

C. Inkomen genererende projecten

Deze zijn gepland, maar moeten nog uitgevoerd worden:

C-1. Water:

gebruik van het water van het tappunt in het dorp tegen een kleine vergoeding.

C-2. Wifi:

vergoeding voor gebruik door dorpelingen van de wifi internet voorziening.

C-3. Verkoop van groente, fruit, eieren etc.

producten uit de schooltuin voor zover dat niet  voor de schoolmaaltijden gebruikt wordt.

De renovatie en nieuwbouw van het schoolcomplex.

Dit omvangrijke project startte in 2017, eind 2021 was de slotfase. Tevens zijn op het schoolterrein sportvelden en speelvoorzieningen aangelegd en aansluitend schooltuinen en een eenvoudige demonstratieboerderij.

Het begin

In 2017 bezoekt een groep vrienden uit Malden en Heumen bij Nijmegen de dorpsschool in Kamuli, een vluchtelingendorp ontstaan na de genocide in Rwanda in 1994.
Dankzij de vastberaden inzet van de onderwijzers en de vrouwengroep behalen de leerlingen van die bouwvallige school goede resultaten bij de landelijke schoolverlatersexamens. Onder de indruk starten de bezoekers een kleine actie in de Nederlands Hervormde Gemeente Malden/Heumen. Stichting Mirembe wordt erbij betrokken.

Een vijfjarenplan 

Het begint met nieuwe toiletblokken en mondt uit in een vijfjarenplan om een heel nieuw schoolcomplex van klaslokalen, keuken, eetzaal, kleuterklas en slaapzalen voor de oudste groep leerlingen te realiseren. In dit plan wordt ook de directe omgeving betrokken. De school en het dorp Kamuli worden van drinkwater voorzien.
De school wordt geregistreerd als CBO: KACHICA: Kamuli Childcare and Primary School

De handen ineen.

De Stichting Tusaidiane helpt met fondsen werven en Tusaidiane Uganda superviseert de bouw en de begeleiding van het lokale management. Stichting Mirembe werft ook fondsen en samen met Wilde Ganzen komt de financiering rond. De samenwerking verloopt heel succesvol.

De lokale gemeenschap verbetert de irrigatie van het terrein, legt de omheining aan en levert een stukje grond buiten het terrein waar de waterput geboord wordt. Eind 2021 is dit grote project klaar.

Hier leest u er meer over. 

Neem contact op als u meer gedetailleerde gegevens wilt ontvangen.

In de covid periode 2020-2021 deed de gemeenschap een beroep op Mirembe: nijpend voedseltekort en dreigend vertrek van leerkrachten op zoek naar inkomen.
Alle onderwijsinstellingen in Oeganda waren 20 maanden gesloten. Veel scholen zijn nadien niet meer open gegaan.
Tweemaal hebben we met een donatie kunnen helpen.

Zeep, maïs, bonen, olie werden uitgedeeld en de leerkrachten doorbetaald. De onderwijzers verspreidden met de fiets uitgeprint huiswerk. De lokale vrouwengroep ontfermt zich over de dorpelingen zonder schoolgaande kinderen om deze moeilijke periode te overleven.

Het dorpscomité verzorgde voorlichting en hygiënische voorzieningen in het dorp. Na aanpassingen in de klaslokalen volgens voorschrift van het gezondheids­departement, kon de school direct na de covid periode weer open gaan.

Voorgaande publicaties: 

• In de verzamelde nieuwsberichten  over Kamuli ziet u het verloop van het twee-generatieproject en van de deelprojecten in de laatste jaren.
• Voor  informatie, begrotingen en eigen rapportages van de Kamuli Childcare and Primary School over de voorafgaande bouw kunt u zo gewenst gegevens opvragen bij het secretariaat.